BỆNH DẠI (RABIES)

Bệnh dại do virus có hướng thần kinh gây ra, sau khi xâm nhập vào cơ thể người và động vật virus di chuyển theo dây thần kinh vận động vào tủy sống và lên não, gây ra trạng thái điên dại ở động vật và người. Virus dại được truyền trực tiếp từ chó dại sang chó khỏe, động vật khác và người khi chó cắn do trong nước dãi chó dại có chứa virus dại, virus dại từ nước dãi sẽ xâm nhập vào vết thương.

Trước khi phát ra các triệu chứng dại từ 8 -14 ngày, nước dãi của chó đã có virus dại. Mèo, chó sói, chồn, khi bị dại cũng có virus dại trong nước dãi và cũng truyền bệnh cho các thú vật khác và người giống như chó dại. Thời gian từ khi con vật và người bị chó dại cắn cho đến khi con vật và người đó phát bệnh dại gọi là thời gian ủ bệnh. Thời gian này virus dại di chuyển theo các dây thần kinh về tủy và não bộ. Vì vậy vết cắn càng xa thần kinh trung ương thì thời gian phát bệnh càng lâu và ngược lại. Thời gian phát bệnh còn phụ thuộc vào các loại thú. Thông thường, thời gian ủ bệnh của chó trung bình là 25 ngày, người là 40 ngày. Tuy nhiên thời gian ủ bệnh có thể kéo dài 6 tháng ở chó và 12 tháng ở người.

Triệu chứng

* Giai đoạn đầu: kéo dài 2-3 ngày. Con vật lo lắng, dễ bị kích thích, sợ hãi, cô độc, sốt cao. Tập tính thay đổi, từ thân thiện trở nên nhút nhát sợ sệt, hoặc cáu kỉnh và có thể cắn bất cứ gì; từ hung dữ não tủy Virus nhân lên dẫn truyền thần kinh cơ tuyến nước bọt nước bọt bị nhiễm Virus nhân lên trở nên gần gũi, ngoan ngoãn. Ở mèo, giai đoạn đầu chỉ 1-2 ngày, chúng thường sốt cao hơn và bất thường hơn chó.

* Thể điên: Sau giai đoạn đầu, chó chuyển sang giai đoạn hung hăng. Biểu hiện bồn chồn, dễ bị kích động, tăng đáp ứng với tiếng động và ánh sáng, mắt đỏ ngầu, chảy dãi như bọt xà bông quanh mép, không còn cảm giác, lao vào mọi người kể cả chủ nó và các con vật khác để cắn xé. Thời kỳ này chó bỏ ăn hoặc nhai nuốt tất cả vật gì mà nó gặp trên đường đi. Tiếng sủa khàn khàn hoặc rú lên từng hồi ghê rợn khác hẳn với trạng thái bình thường. Vài ngày sau đó, chó bỏ nhà đi hoặc rúc vào bờ bụi, xó tối và chết trong trạng thái gầy rạc, kiệt sức, bại liệt với những vết thương rớm máu trên thân thể do tự cắn xé. Bệnh tiến triển trong vòng 2- 5 ngày, chó mất phương hướng, ngủ lịm, suy kiệt rồi chết.

* Thể bại liệt: Con vật có thể tiến đến giai đoạn liệt ngay sau giai đoạn đầu hoặc giai đoạn hung hăng. Sau khi qua các trạng thái bất thường: ngơ ngác, bồn chồn đi lại, ăn ít hoặc bỏ ăn, chó lặng lẽ chui vào một xó tối nằm im, do đó gọi là thể dại im lặng hoặc thể dại câm, khác hẳn với thể điên cuồng. Chó bị ảnh hưởng thần kinh gây liệt hầu, họng, liệt chân,… Chó liệt hàm, không thể há mồm ra được nên chảy dãi, khó nuốt. Cơ hoành và cơ mặt gia tăng liệt, chó khó thở, nó cố gắng hít sâu, trễ hàm, tạo ra tiếng “chock” làm cho chủ chó nghĩ là có vật lạ trong họng. Sau khi phát bệnh từ 3 – 5 ngày, chó chết trong trạng thái bại liệt hoàn toàn. Thể này rất nguy hiểm vì người ta không nghĩ đến bệnh dại và mấy ngày đầu chó có thể cắn chủ nhà khi đến chăm sóc nó. Thể bại liệt chiếm 20 – 30 % số chó bị bệnh dại.

Chẩn đoán:

– Chẩn đoán qua vi phẫu não.

– Test trên mẫu máu, mẫu da.

Phòng chống bệnh dại: Bệnh dại rất nguy hiểm vì hiện nay không có thuốc điều trị đặc hiệu. Ở nước ta, việc phòng chống bệnh dại đã đưa thành chương trình quốc gia, trong đó qui định tất cả chó, mèo nuôi đều phải được tiêm phòng dại lần đầu tiên lúc 3 tháng tuổi và lập lại định kỳ hằng năm.

Phòng bệnh dại cho người: Ở người không bao giờ tự phát bệnh dại mà chỉ mắc bệnh do chó mèo bệnh lây truyền qua vết cắn, vết cào cấu, vết thương nhiễm nước miếng có chứa virus dại. Người mắc bệnh dại thể hiện chủ yếu là thể điên, thể bại liệt chiếm tỉ lệ rất thấp. Khoảng 7 – 10 ngày trước khi lên cơn điên, người bệnh thể hiện các trạng thái bất thường: ngồi đứng không yên, hồi hộp lo lắng, không ngủ được, ngơ ngác, ít ăn. Sau đó, người bệnh sợ ánh sáng và tiếng động, lên cơn điên loạn, mất hết các tri giác, la hét dữ tợn, nhảy vào cắn xé những người xung quanh và tự cắn xé mình, đập phá, không ăn uống do mất tri giác, liệt cơ họng, thực quản, cơ hàm dưới và cuối cùng người bệnh chết dần trong tình trạng quằn quại, sợ hãi và liệt cơ thể. Bệnh tiến triển từ 3 – 6 ngày.

Xử lý cho người khi bị chó mèo cắn: Nhằm tránh sự lây truyền bệnh dại, khi bị chó mèo cắn cần thực hiện các biện pháp sau: – Rửa sạch vết thương bằng xà bông, sau đó sát trùng lại bằng cồn. Không dùng các phương pháp phòng bệnh dân gian như lấy nọc, uống thuốc nam… – Đến ngay Trạm vệ sinh phòng dịch gần nhất tiêm vaccin phòng chống bệnh dại. Trường hợp vết cắn gần vùng đầu hoặc vết thương quá sâu, phải tiêm phòng bằng kháng huyết thanh dại trước khi tiêm phòng bằng vaccine. Trường hợp cần thiết, có thể tiêm thêm vaccine phòng uốn ván theo chỉ định của cơ quan y tế. – Chó, mèo cắn người phải được đem đến cơ quan thú y để chẩn đoán theo dõi xem có bị dại hay không. Tuyệt đối không được giết chết chó, mèo cắn người khi chưa xác định là có mắc bệnh dại hay không.

Liên hệ: THÚ Y HƯƠNG NỞ

Cơ sở 1: 765 CMT8, phường Chánh Nghĩa, TPTDM, Bình Dương (gần ngã 3 Lò Chén, Công an Tình Bình Dương)

Cơ sở 2: 235 Phú Lợi Khu 4 phường Phú Lợi, TPTDM, Bình Dương (gần ngã 3 Nam Sanh, đối diện nhà thờ Phú Lợi)

Điện thoại: 02742.480616 – 0973.560989 (Ths. Bs Nở)

Website: www.thuybinhduong.com

Phòng Khám THÚ Y HƯƠNG NỞ làm việc với phương châm: TẬN TÂM – TẬN LỰC – TẬN TÌNH